Արամ Խաչատրյան համերգասրահը Երևանի ճարտարապետական գոհարներից է: Հայ մեծանուն ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանն ի սկզբանե այն նախագծել է ձմեռային և ամառային դահլիճների տեսքով` երկու ամֆիթատրոններով, որոնք բաժանված կլինեին իրենց բեմերով: Հատուկ առիթներով այս երկու բեմերը և դահլիճները պիտի միավորվեին` կազմելով 3000 հանդիսականի համար նախատեսված սրահ (ներկայումս Թամանյանի նախագծած շինության կեսը զբաղեցնում է Երևանի օպերային թատրոնը, իսկ մյուս կեսը` Արամ Խաչատրյան համերգասրահը):
Շինության նախագիծը և մակետը 1937թ. ներկայացվեցին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին և արժանացան գլխավոր մրցանակի (Ոսկե մեդալ): Ցավոք, տեխնիկական խնդիրները և առկա պայմանները, ինչպես նաև 1936թ. Թամանյանի անսպասելի մահը կանխեցին նախագծի լիարժեք իրականացումը:
Սկսվեց Համաշխարհային պատերազմը և շինարարությունը կանգ առավ: Պատերազմի ավարտից հետո շենքի կառուցման պատասխանատվությունը հանձն առավ ճարտարապետի որդին՝ Գևորգ Թամանյանը: Երկրորդ փուլում, ամառային թատրոնի կառուցման ընթացքում, երբ ավարտված էր նրա երկաթ-բետոնե կմախքը, հանձնարարություն եղավ շենքի այդ մասը դարձնել համերգային դահլիճ, որն իր դռները բացեց 1953թ.-ի մայիսի 17-ին Հայֆիլհարմոնիայի Մեծ դահլիճ անվան տակ, որը չփոխեց շենքի բարձր վարպետությամբ կերտված ծավալատարածական կերպարը:
Հետագայում, 1979թ.-ին, Հայկական Հանրապետության Մինիստրների խորհուրդը որոշում է հայ նշանավոր կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ Արամ Խաչատրյանի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով նրա անունը շնորհել Հայֆիլհարմոնիայի Մեծ համերգասրահին:
1981-1983թթ. շենքը լիովին վերակառուցվեց և նորացվեց: Հետագայում ենթակա կառույցները և հանդերձասենյակները վերանորոգվեցին հայկական մարմարով և էլեգանտ փայտով: Համերգասրահը վերակազմվեց նոր նստարաններով, փոխվեցին հին լուսամփոփները, բեմը վերազինվեց ժամանակակից հարմարանքներով:
Այսօր Արամ Խաչատրյան համերգասրահը նախատեսված է 1300 հանդիսականի համար: Այլ նշանավոր կառույցների պես շենքի սկզբնական տեսքը նշանակալից փոփոխություններ կրեց: Նախասրահի բացառիկ հատակը, նախագծված լինելով որպես համերգասրահի զարդ, ի սկզբանե մտածված էր որպես երկշերտ ապակե կոմպոզիցիա: Մի շերտը պետք է ծառայեր որպես համերգասրահի հատակ և պետք է ձևավորված լիներ հայկական գորգի նմանությամբ: Մյուսը պետք է լիներ նեքևում գտնվող սրճարանի առաստաղը և պատած լիներ հատուկ ապակիով (corporeal, flesh-colored glass): Երկու շերտերի միջև պետք է տեղադրված լինեին սրճարանի տարածքը լուսավորող լուսամփոփներ: Համապատասխան տեխնիկական միջոցների բացակայության պատճառով այս նախագծից ստիպված եղան հրաժարվել:
Ալեքսանդր Թամանյանի որոշ ժամանակակիցներ զգացին, որ արտաքին պատերի շրջանագիծը պետք է զարդարված լինի քանդակներով: Շինության մակետի վրա քանդակներն առկա էին, բայց հետագա աշխատանքների ընթացքում Թամանյանը որոշեց, որ դրանք անհարկի են:
Համերգասրահի առջևում գտնվում է Արամ Խաչատրյանի արձանը (հեղինակ` Յուրի Պետրոսյան), որ տեղադրվել է 1999թ. հունիսի 6-ին` կոմպոզիտորի ծննդյան առիթով: Այս քանդակը լրացնում է Ֆրանսիայի հրապարակի տպավորիչ տեսարանը:
Ամֆիթատրոն` 317 տեղ
Պարտեր` 580 տեղ
Թատերահարթակ` 320 տեղ
Թատերահարթակի աջ և ձախ օթյակներ` 31, 30 տեղ
Տնօրինական օթյակ` 18, 14 տեղ
Կառավարական օթյակ` 18, 19 տեղ
Դպրոցականի ֆիլհարմոնիա՝ ԵՐԱԺՏԱԿԱՆ ՄԱՐԱՏՈՆ 1. Կարեն Խաչատրյան – «Չիպոլլինո» բալետային սյուիտ 2. Արամ Խաչատրյան – Վալս և Նոկտյուրն «Դիմակահանդես» սյուիտից 3. Արամ Խաչատրյան – Երեք հատված «Գայանե» բալետից Վարդագույն աղջիկների պարը Այշեի պարը Սուսերով պար Դիրիժոր՝ Ռուբեն Ասատրյան
Դպրոցականի ֆիլհարմոնիա՝ ԵՐԱԺՏԱԿԱՆ ՄԱՐԱՏՈՆ 1. Կարեն Խաչատրյան – «Չիպոլլինո» բալետային սյուիտ 2. Արամ Խաչատրյան – Վալս և Նոկտյուրն «Դիմակահանդես» սյուիտից 3. Արամ Խաչատրյան – Երեք հատված «Գայանե» բալետից Վարդագույն աղջիկների պարը Այշեի պարը Սուսերով պար Դիրիժոր՝ Ռուբեն Ասատրյան
Ծրագիր Վ.Ա. Մոցարտ՝ Դաշնամուրի կոնցերտ թիվ 25 դո մաժոր, K.503 /29-31 ր./ Մենակատար՝ Լյուկա Դեբարգ (Ֆրանսիա) Ընդմիջում Ա. Բրուքներ՝ Սիմֆոնիա թիվ 2 (1892թ. խմբագրություն) /58-60 ր./ Դիրիժոր՝ Վալենտին Ուրյուպին (Ռուսաստան)
Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը ներկայացնում է ԶԱՏԿԻ փառատոնի փակման համերգը ԲԱԽ՝ «ՉԱՐՉԱՐԱՆՔՆԵՐ ԸՍՏ ՄԱՏԹԵՈՍԻ» Մենակատարներ Ջեսիկա Նայլս, սոպրանո (ԱՄՆ) Մոյրա Թերիզ Քարմեկ, մեցցո սոպրանո (ԱՄՆ) Կայ Կլուգե, տենոր (արիաներ) (Գերմանիա) Էըրոն Շիհըն, տենոր (Ավետարանիչ) (ԱՄՆ) Ալլեն Բոքսըր, բաս (արիաներ) Միլան Սիլյանով, բաս (Հիսուս) Մարտին Ցելլեր, վիոլա դա գամբա Թերեզա Ոսկանյան, երգեհոն Հայաստանի Ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և […]
Համերգ՝ Հայաստանում Իսպանիայի դեսպանության աջակցությամբ և Հայաստանում Primavera Foundation-ի հետ համատեղ Ծրագիր Ռիմսկի-Կորսակով՝ Իսպանական կապրիչո /15′-16’/ Ֆրան Յանես՝ Concierto Del Mar Menor (hայաստանյան պրեմիերա) /23’/ Մանուել դե Ֆալյա՝ «Եռանկյունի գլխարկը» սյուիտ թիվ 2 /12’/ Սթիվեն Գոս՝ Կոնցերտ «Ալբենիս» կիթառի և նվագախմբի համար (hայաստանյան պրեմիերա) /30’/ Մենակատարներ Իսաբել Մարտինես, կիթառ (Իսպանիա) Արտյոմ Դերվոյեդ, կիթառ (Ռուսաստան) Դիրիժոր՝ Խուան Անտոնիո Ռամիրես (Իսպանիա)
Համերգ՝ նվիրված Սերգեյ Ռախմանինովի ծննդյան 150-ամյակին Դ. Շոստակովիչ՝ Ջութակի կոնցերտ թիվ 1 /37-39 ր./ Մենակատար՝ Անուշ Նիկողոսյան Ընդմիջում Ս. Ռախմանինով՝ Սիմֆոնիա թիվ 2 /58-60 ր./ Դիրիժոր՝ Պավել Կոգան
Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային օր Ծրագիր Հ․ Բեռլիոզ՝ Ֆանտաստիկական սիմֆոնիա /55-57 ր․/ Ընդմիջում Ք. Սեն-Սանս՝ Թավջութակի կոնցերտ թիվ 1 /20-22 ր./ Մենակատար՝ Ջինգ Ժաո Մ. Ռավել՝ Բոլերո /13-15 ր./ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
ՊԻԱՖ ՍԻՄՖՈՆԻԿ Նատալի Լեռմիտ, վոկալ Նոբույուկի Նակաջիմայի, դաշնամուր և փոխադրումներ նվագախմբի համար Ֆրեդերիկ Վիալ, ակորդեոն Ստեֆան Կռետին, հնչյունային ռեժիսոր Գիլ Մարսալա, նախագծի հեղինակ և ռեժիսոր 01 – HYMNE A LA MÔME Ouverture 02 — PARIS 03 — LES AMANTS DE PARIS 04 — LES TROIS CLOCHES 05 — LA FOULE 06 – EXODUS 07 — […]
ՊԻԱՖ ՍԻՄՖՈՆԻԿ Նատալի Լեռմիտ, վոկալ Նոբույուկի Նակաջիմայի, դաշնամուր և փոխադրումներ նվագախմբի համար Ֆրեդերիկ Վիալ, ակորդեոն Ստեֆան Կռետին, հնչյունային ռեժիսոր Գիլ Մարսալա, նախագծի հեղինակ և ռեժիսոր 01 – HYMNE A LA MÔME Ouverture 02 — PARIS 03 — LES AMANTS DE PARIS 04 — LES TROIS CLOCHES 05 — LA FOULE 06 – EXODUS 07 — […]
ՊԻԱՖ ՍԻՄՖՈՆԻԿ Նատալի Լեռմիտ, վոկալ Նոբույուկի Նակաջիմայի, դաշնամուր և փոխադրումներ նվագախմբի համար Ֆրեդերիկ Վիալ, ակորդեոն Ստեֆան Կռետին, հնչյունային ռեժիսոր Գիլ Մարսալա, նախագծի հեղինակ և ռեժիսոր 01 – HYMNE A LA MÔME Ouverture 02 — PARIS 03 — LES AMANTS DE PARIS 04 — LES TROIS CLOCHES 05 — LA FOULE 06 – EXODUS 07 — […]
Ծրագիր Ռ. Շտրաուս՝ «Վերջին չորս երգ» /23-25 ր./ Մենակատար՝ Դորոթեա Հերբերթ, սոպրանո (Գերմանիա) Ընդմիջում Ա. Բրուքներ՝ Սիմֆոնիա թիվ 4 (Ռոմանտիկական) /1 ժ. 05 ր./ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Դիրիժոր՝ Դիրք Կաֆտան (Գերմանիա)
Ծրագիր Ա. Խաչատրյան՝ Հատվածներ «Սպարտակ» բալետից — Էգինայի վարիացիան և բաքոսատոն — Սպարտակի և Ֆրիգիայի ադաջոն — Գադիտացի աղջիկների պարը և Սպարտակի հաղթանակը Ռ. Շտրաուս` Գալարափողի կոնցերտ թիվ 2 /20-22 ր./ Մենակատար՝ Վլադիմիր Մեզենցև (Ռուսաստան) Ընդմիջում Դ. Շոստակովիչ՝ Սիմֆոնիա թիվ 10 /56-58 ր./ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան