Արամ Խաչատրյան համերգասրահը Երևանի ճարտարապետական գոհարներից է: Հայ մեծանուն ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանն ի սկզբանե այն նախագծել է ձմեռային և ամառային դահլիճների տեսքով` երկու ամֆիթատրոններով, որոնք բաժանված կլինեին իրենց բեմերով: Հատուկ առիթներով այս երկու բեմերը և դահլիճները պիտի միավորվեին` կազմելով 3000 հանդիսականի համար նախատեսված սրահ (ներկայումս Թամանյանի նախագծած շինության կեսը զբաղեցնում է Երևանի օպերային թատրոնը, իսկ մյուս կեսը` Արամ Խաչատրյան համերգասրահը):
Շինության նախագիծը և մակետը 1937թ. ներկայացվեցին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին և արժանացան գլխավոր մրցանակի (Ոսկե մեդալ): Ցավոք, տեխնիկական խնդիրները և առկա պայմանները, ինչպես նաև 1936թ. Թամանյանի անսպասելի մահը կանխեցին նախագծի լիարժեք իրականացումը:
Սկսվեց Համաշխարհային պատերազմը և շինարարությունը կանգ առավ: Պատերազմի ավարտից հետո շենքի կառուցման պատասխանատվությունը հանձն առավ ճարտարապետի որդին՝ Գևորգ Թամանյանը: Երկրորդ փուլում, ամառային թատրոնի կառուցման ընթացքում, երբ ավարտված էր նրա երկաթ-բետոնե կմախքը, հանձնարարություն եղավ շենքի այդ մասը դարձնել համերգային դահլիճ, որն իր դռները բացեց 1953թ.-ի մայիսի 17-ին Հայֆիլհարմոնիայի Մեծ դահլիճ անվան տակ, որը չփոխեց շենքի բարձր վարպետությամբ կերտված ծավալատարածական կերպարը:
Հետագայում, 1979թ.-ին, Հայկական Հանրապետության Մինիստրների խորհուրդը որոշում է հայ նշանավոր կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ Արամ Խաչատրյանի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով նրա անունը շնորհել Հայֆիլհարմոնիայի Մեծ համերգասրահին:
1981-1983թթ. շենքը լիովին վերակառուցվեց և նորացվեց: Հետագայում ենթակա կառույցները և հանդերձասենյակները վերանորոգվեցին հայկական մարմարով և էլեգանտ փայտով: Համերգասրահը վերակազմվեց նոր նստարաններով, փոխվեցին հին լուսամփոփները, բեմը վերազինվեց ժամանակակից հարմարանքներով:
Այսօր Արամ Խաչատրյան համերգասրահը նախատեսված է 1300 հանդիսականի համար: Այլ նշանավոր կառույցների պես շենքի սկզբնական տեսքը նշանակալից փոփոխություններ կրեց: Նախասրահի բացառիկ հատակը, նախագծված լինելով որպես համերգասրահի զարդ, ի սկզբանե մտածված էր որպես երկշերտ ապակե կոմպոզիցիա: Մի շերտը պետք է ծառայեր որպես համերգասրահի հատակ և պետք է ձևավորված լիներ հայկական գորգի նմանությամբ: Մյուսը պետք է լիներ նեքևում գտնվող սրճարանի առաստաղը և պատած լիներ հատուկ ապակիով (corporeal, flesh-colored glass): Երկու շերտերի միջև պետք է տեղադրված լինեին սրճարանի տարածքը լուսավորող լուսամփոփներ: Համապատասխան տեխնիկական միջոցների բացակայության պատճառով այս նախագծից ստիպված եղան հրաժարվել:
Ալեքսանդր Թամանյանի որոշ ժամանակակիցներ զգացին, որ արտաքին պատերի շրջանագիծը պետք է զարդարված լինի քանդակներով: Շինության մակետի վրա քանդակներն առկա էին, բայց հետագա աշխատանքների ընթացքում Թամանյանը որոշեց, որ դրանք անհարկի են:
Համերգասրահի առջևում գտնվում է Արամ Խաչատրյանի արձանը (հեղինակ` Յուրի Պետրոսյան), որ տեղադրվել է 1999թ. հունիսի 6-ին` կոմպոզիտորի ծննդյան առիթով: Այս քանդակը լրացնում է Ֆրանսիայի հրապարակի տպավորիչ տեսարանը:
Ամֆիթատրոն` 317 տեղ
Պարտեր` 580 տեղ
Թատերահարթակ` 320 տեղ
Թատերահարթակի աջ և ձախ օթյակներ` 31, 30 տեղ
Տնօրինական օթյակ` 18, 14 տեղ
Կառավարական օթյակ` 18, 19 տեղ
Նոր նախագիծ` շքեղ 3D անիմացիաներով և լուսային էֆեկտներով Չայկովսկու «ՇՉԵԼԿՈւՆՉԻԿ»-ը Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կատարմամբ կներկայացվի «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում: Ծրագրում. Պ.Չայկովսկի` «Շելկունչիկ» Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Նոր նախագիծ` շքեղ 3D անիմացիաներով և լուսային էֆեկտներով Չայկովսկու «ՇՉԵԼԿՈւՆՉԻԿ»-ը Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կատարմամբ կներկայացվի «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում: Ծրագրում. Պ.Չայկովսկի` «Շելկունչիկ» Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Համերգ՝ նվիրված Շառլ Ազնավուրի 100-ամյա հոբելյանին, ֆրանսիական DirectoProd ընկերության համագործակցությամբ: Ծրագրում. – MEDDLEY LA BOHEME – UNE VIE D’AMOUR ( DUO ) – PARIS AU MOIS D’AOUT – LA BOHEME – TU T’LAISSES ALLER – LES DEUX GUITARES – HIER ENCORE – A MA FILLE – SA JEUNESSE – LA MAMMA – MOURIR […]
Գոհար Գասպարյանի անվան մեներգիչների համահայկական 9-րդ մրցույթի ԳԱԼԱ ՀԱՄԵՐԳ (նվիրված Գոհար Գասպարյանի 100-ամյակին) Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում. Հ.Հավրիլեց՝ „Canticum“ լարային նվագախմբի համար Ռ.Շտրաուս՝ «Չորս վերջին երգ» /24-26 ր./ Ա.Դվորժակ՝ Սիմֆոնիա թիվ 9 («Նոր աշխարհից») /43-45 ր./ Մենակատար՝ Հրաչուհի Բասենց, սոպրանո Դիրիժոր՝ Օկսանա Լինիվ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում. Ա.Վիվալդի՝ Տարվա եղանակներ /40-42 ր./ Մասնակցությամբ՝ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի երաժիշտներ Մենակատար՝ Անուշ Նիկողոսյան, ջութակ
Ծրագրում. Վ.Ա.Մոցարտ՝ Դաշնամուրի կոնցերտ թիվ 27 /32 ր./ 1. Allegro 2. Larghetto 3. Allegro Ֆ.Մենդելսոն՝ Սիմֆոնիա թիվ 4 («Իտալական») /32-34 ր./ Մենակատար՝ Ֆինգին Քոլինս, դաշնամուր Դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում. Լ.Չաուշյան: Ջութակի կոնցերտ Լ.Չաուշյան: Կոնցերտ դաշնամուրի և լարային նվագախմբի համար թիվ 1 Լ.Չաուշյան: Սերենադ՝ «Սերենադին» լարային նվագախմբի համար Մենակատարներ՝ Անուշ Նիկողոսյան, ջութակ Անահիտ Չաուշյան, դաշնամուր Դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում. Ռոբերտ Ամիրխանյան՝ «Կանտատ սիրո» Մենակատար՝ Սեդա Ամիր-Կարայան, կոնտրալտո Դիրիժոր՝ Ֆրից Կրեմեր Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում. Ա.Դվորժակ՝ Ռեքվիեմ /96-100 ր./ Մենակատարներ՝ Աննա Ագլատովա, սոպրանո Ալինա Չերտաշ, մեցցո-սոպրանո Տիգրան Մելքոնյան, տենոր Յան Մարտինիկ, բաս Դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Հովհաննես Չեքիջյան Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում՝ Բ.Մարտինու՝ Լիդիցեի հուշահամալիր (հայաստանյան պրեմիերա) /7-9 ր./ Բ.Բարտոկ՝ Դաշնամուրի կոնցերտ թիվ 3 (հայաստանյան պրեմիերա) /23-25 ր./ Ա.Դվորժակ՝ Սիմֆոնիա թիվ 8 /42 ր./ Մենակատար՝ Բարրի Դուգլաս, դաշնամուր Դիրիժոր՝ Ինգո Մեցմախեր Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Համերգ՝ նվիրված Կոմիտասի 155-ամյակին Իմ Կոմիտասը… Հայի ճախրող հոգու ամենապոետիկ մարմնացումը… Աղբյուրների կարկաչյունն առած ու բույրը դաշտի ծաղիկների, մաքրությունը՝ վաղորդյան ցողի, խնդում է նա ու թաԽծում երգում անավարտ ցաքուցրիվ թափվող անձրեւի կաթիլների… Սվետլանա Նավասարդյան. Հատված «Իմ Կոմիտասը» էսսեից Ծրագրում. Վ․Ա․Մոցարտ` Ֆանտազիա ռե մինոր K 397 Ռ․Շուման` «Դավիդսբյունդլերների պարերը» 18 կերպարային պիեսներ, երկ 6 Կոմիտաս` Յոթ պար […]