Արամ Խաչատրյան համերգասրահը Երևանի ճարտարապետական գոհարներից է: Հայ մեծանուն ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանն ի սկզբանե այն նախագծել է ձմեռային և ամառային դահլիճների տեսքով` երկու ամֆիթատրոններով, որոնք բաժանված կլինեին իրենց բեմերով: Հատուկ առիթներով այս երկու բեմերը և դահլիճները պիտի միավորվեին` կազմելով 3000 հանդիսականի համար նախատեսված սրահ (ներկայումս Թամանյանի նախագծած շինության կեսը զբաղեցնում է Երևանի օպերային թատրոնը, իսկ մյուս կեսը` Արամ Խաչատրյան համերգասրահը):
Շինության նախագիծը և մակետը 1937թ. ներկայացվեցին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին և արժանացան գլխավոր մրցանակի (Ոսկե մեդալ): Ցավոք, տեխնիկական խնդիրները և առկա պայմանները, ինչպես նաև 1936թ. Թամանյանի անսպասելի մահը կանխեցին նախագծի լիարժեք իրականացումը:
Սկսվեց Համաշխարհային պատերազմը և շինարարությունը կանգ առավ: Պատերազմի ավարտից հետո շենքի կառուցման պատասխանատվությունը հանձն առավ ճարտարապետի որդին՝ Գևորգ Թամանյանը: Երկրորդ փուլում, ամառային թատրոնի կառուցման ընթացքում, երբ ավարտված էր նրա երկաթ-բետոնե կմախքը, հանձնարարություն եղավ շենքի այդ մասը դարձնել համերգային դահլիճ, որն իր դռները բացեց 1953թ.-ի մայիսի 17-ին Հայֆիլհարմոնիայի Մեծ դահլիճ անվան տակ, որը չփոխեց շենքի բարձր վարպետությամբ կերտված ծավալատարածական կերպարը:
Հետագայում, 1979թ.-ին, Հայկական Հանրապետության Մինիստրների խորհուրդը որոշում է հայ նշանավոր կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ Արամ Խաչատրյանի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով նրա անունը շնորհել Հայֆիլհարմոնիայի Մեծ համերգասրահին:
1981-1983թթ. շենքը լիովին վերակառուցվեց և նորացվեց: Հետագայում ենթակա կառույցները և հանդերձասենյակները վերանորոգվեցին հայկական մարմարով և էլեգանտ փայտով: Համերգասրահը վերակազմվեց նոր նստարաններով, փոխվեցին հին լուսամփոփները, բեմը վերազինվեց ժամանակակից հարմարանքներով:
Այսօր Արամ Խաչատրյան համերգասրահը նախատեսված է 1300 հանդիսականի համար: Այլ նշանավոր կառույցների պես շենքի սկզբնական տեսքը նշանակալից փոփոխություններ կրեց: Նախասրահի բացառիկ հատակը, նախագծված լինելով որպես համերգասրահի զարդ, ի սկզբանե մտածված էր որպես երկշերտ ապակե կոմպոզիցիա: Մի շերտը պետք է ծառայեր որպես համերգասրահի հատակ և պետք է ձևավորված լիներ հայկական գորգի նմանությամբ: Մյուսը պետք է լիներ նեքևում գտնվող սրճարանի առաստաղը և պատած լիներ հատուկ ապակիով (corporeal, flesh-colored glass): Երկու շերտերի միջև պետք է տեղադրված լինեին սրճարանի տարածքը լուսավորող լուսամփոփներ: Համապատասխան տեխնիկական միջոցների բացակայության պատճառով այս նախագծից ստիպված եղան հրաժարվել:
Ալեքսանդր Թամանյանի որոշ ժամանակակիցներ զգացին, որ արտաքին պատերի շրջանագիծը պետք է զարդարված լինի քանդակներով: Շինության մակետի վրա քանդակներն առկա էին, բայց հետագա աշխատանքների ընթացքում Թամանյանը որոշեց, որ դրանք անհարկի են:
Համերգասրահի առջևում գտնվում է Արամ Խաչատրյանի արձանը (հեղինակ` Յուրի Պետրոսյան), որ տեղադրվել է 1999թ. հունիսի 6-ին` կոմպոզիտորի ծննդյան առիթով: Այս քանդակը լրացնում է Ֆրանսիայի հրապարակի տպավորիչ տեսարանը:
Ամֆիթատրոն` 317 տեղ
Պարտեր` 580 տեղ
Թատերահարթակ` 320 տեղ
Թատերահարթակի աջ և ձախ օթյակներ` 31, 30 տեղ
Տնօրինական օթյակ` 18, 14 տեղ
Կառավարական օթյակ` 18, 19 տեղ
Ծրագրում՝ Անտոնին Դվորժակ՝ Թավջութակի կոնցերտ թիվ 2 /40-42 ր․/ I. Allegro II. Adagio, ma non troppo III. Finale: Allegro moderato – Andante – Allegro vivo Մենակատար՝ Էտտորե Պագանո, թավջութակ (Իտալիա) Ընդմիջում Սիմֆոնիան կհայտարարվի լրացուցիչ Դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում՝ Յան Սիբելիուս՝ Սիմֆոնիա թիվ 7 /22-25 ր./ Մորիս Ռավել՝ Դաշնամուրի կոնցերտ սոլ մաժոր /21-23 ր./ I. Allegramente II. Adagio assai III. Presto Ընդմիջում Միրոսլավ Սկորիկ՝ «Գուցուլյան տրիպտիխ» սիմֆոնիկ նվագախմբի համար /15-17 ր./ Ավետ Տերտերյան՝ Սիմֆոնիա թիվ 7 /31-33 ր./ Մենակատար՝ Ժան-Էֆլամ Բավուզե, դաշնամուր (Ֆրանսիա) Դիրիժոր՝ Կիրիլ Կարաբից (Ուկրաինա) Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ […]
Ծրագրում՝ Բենջամին Բրիտտեն՝ Sinfonia da Requiem /18-20 ր./ Ընդմիջում Կառլոս Չավեզ՝ Sinfonia India /10-12 ր./ Արտուրո Մարկեզ՝ Շեփորի կոնցերտ /16-18 ր./ Մենակատար՝ Պաչո Ֆլորես, շեփոր (Վենեսուելա) Դիրիժոր՝ Լուիս Կաստիլլո-Բրիսենյո (Կոստա Ռիկա) Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում՝ Դմիտրի Շոստակովիչ՝ Թավջութակի կոնցերտ թիվ 1 // I. Allegretto II. Moderato III. Cadenza (attacca) IV. Allegro con moto Մենակատար՝ Դանիել Մյուլլեր-Շոթ, թավջութակ (Գերմանիա) Ընդմիջում Ռիխարդ Շտրաուս՝ «Մահ և պայծառակերպություն» Ռիխարդ Շտրաուս՝ «Յոթ թիկնոցների պարը» Դիրիժոր՝ Մարկ Ալբրեխտ (Գերմանիա) Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում՝ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ՝ Դաշնամուրի կոնցերտ թիվ 23 /28-30 ր․/ I. Allegro II. Adagio III. Allegro assai Մենակատար՝ Իդդո Բար-Շայ, դաշնամուր Ընդմիջում Սիմֆոնիան կհայտարարվի լրացուցիչ Դիրիժոր՝ Ջեք Գոնզալեզ-Հարդինգ (Միացյալ Թագավորություն) Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում՝ Կոդայ՝ Գալանտայի պարեր /15-17 ր./ Մաքս Բրուխ՝ Ջութակի կոնցերտ /26-28 ր./ I. Vorspiel: Allegro moderato II. Adagio III. Finale: Allegro energico Մենակատար՝ Հեյուն Փարկ, ջութակ (Հարավային Կորեա) Ընդմիջում Չայկովսկի՝ Սիմֆոնիա թիվ 4 /43-45 ր./ I. Andante sostenuto – Moderato con anima – Moderato assai, quasi Andante – Allegro vivo II. Andantino in modo di canzona III. Scherzo: Pizzicato ostinato – Allegro IV. Finale: Allegro […]
Ծրագրում՝ Շուտով․․․ Մենակատարներ՝ Սերգեյ Խաչատրյան, ջութակ Հայկ Հովսեփյան, ջութակ Դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
Ծրագրում՝ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ՝ Կոնցերտային արիաներ սոպրանոյի համար I. Bella Mia Fiamma II. Cio mi Scordi di Te.. Մենակատար՝ Աննա Ագլատովա, սոպրանո (Ռուսաստան) Ընդմիջում Յոզեֆ Հայդն՝ Սիմֆոնիաներ - Le matin, le Midi, Le Soir Դիրիժոր՝ Այվըր Բոլթոն (Իսպանիա) Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան
In program: Wolgang Amadeus Mozart overture Mitridate: Se Di Lauri Don Giovanni: Il mio Tesoro Giuseppe Verdi overture Questa o Quella O figli…ah la paterna Mano Intermission Romeo et Juliette: Ah! Leve toi Soleil Werther: Pourquoi me reveiller Manon: En fermant les yeux Orchestra interlude Elixir: Una furtiva Lagrima Butterfly: Addio Fiorito asil Soloist: Pene […]
Ծրագրում՝ Շուտով․․․ Մենակատար՝ Գրիգորի Սոկոլով, դաշնամուր (Ռուսաստան - Իսպանիա)