ГРАНДИОЗНОЕ ПОСВЯЩЕНИЕ

January 9th, 2018
by
under Uncategorized, Статьи на русском.
No Comments.

ГРАНДИОЗНОЕ ПОСВЯЩЕНИЕ

“Реквием” Верди в Большом зале филармонии звучит не впервые. Его исполняли разные дирижеры и музыканты, и не только на этой сцене. Шедевр Верди звучит в самых престижных залах мира. Но классика есть классика, и одна из самых больших ее прелестей заключена как раз в том, что каждое поколение исполнителей прочитывает ее шедевры по-своему, давая нам дополнительные свидетельства того, что подлинно гениальное творение способно впитывать в себя последующий опыт человечества и открывать в нем что-то новое, какие-то особые, еще не замеченные сокровенные свойства.

КОНЦЕРТ БЫЛ ПОСВЯЩЕН ПАМЯТИ ЖЕРТВ ТРАГИЧЕСКОГО Спитакского землетрясения и Международному Дню памяти геноцида. Концертный зал филармонии был переполнен ереванцами и гостями столицы. В исполнении участвовали мощный хор – Национальная капелла Армении под управлением Ов.Чекиджяна, Филармонический оркестр под руководством Эд.Топчяна и солисты: лучшее сопрано Европы Эрика Гримальди (Италия), восходящая звезда из России меццо-сопрано Олеся Петрова, певец экстра-класса, ныне уверенно завоевывающий публику многих стран мира тенор Георгий Васильев и замечательный итальянец Роберто Скандиуцци (бас).

Кажется, никогда еще не приходилось слушать в этом зале столь мощное произведение в таком неординарном исполнении. Оркестр под управлением Эдуарда Топчяна продемонстрировал свои лучшие технические возможности – свободу владения материалом, сыгранность и хороший строй. В исполнении “Реквиема” особенно отчетливо проявились безупречное чувство формы, умение тонко сбалансировать динамические градации, четкость дирижерской концепции. Эдуард Топчян остается верен себе и в выборе солистов: приглашаются не те, кто уже попрощался с театральной карьерой, что нередко у нас бывает, а именно те, кто на данный момент находится в своей лучшей форме.

Исполнение отличалось масштабностью, драматизмом, стремлением выявить интонации Верди максимально полно. Эпизоды сумрачно-грозные удачно перемежались с лирически-скорбными и просветленно-сосредоточенными, повествующими о людском горе, о надеждах и мольбах человечества. Самое сложное в исполнении этого произведения – решить проблему необходимого равновесия вокального и инструментального начал партитуры из-за плотности и насыщенности оркестрового пласта. Это ведь не всегда удается. Во многом такое равновесие зависит от солистов, занятых в спектакле. Однако оркестру и дирижеру это удалось не только благодаря своему высокому профессионализму, но и отличной команде солистов – ярких, профессиональных певцов, обладающих прекрасными голосами богатого тембра. Не говоря уже о Национальной академической капелле Армении, способной украсить своим исполнением любой концерт.

ОЧЕНЬ ВАЖНА БЫЛА В “РЕКВИЕМЕ” БАСОВАЯ ПАРТИЯ. В карьере итальянского певца Роберто Скандиуцци Верди занимает важное место: не случайно его дебют на сцене начался с оперы “Симон Бокканегра”. А что касается “Реквиема”, то его партия здесь, по словам певца, “это как бы голос Бога”. Роберто Скандиуцци словно был коронован этим исполнением. Он стал безусловным лидером концерта. Отметим также, что певец в разное время выступал под управлением таких выдающихся дирижеров, как Рикардо Мути, Кладио Аббадо, Лорин Маазел, Валерий Гергиев и другие.

Отличное впечатление произвела и другая представительница Италии – сопрано Эрика Гримальди, окончившая Консерваторию Дж. Верди в Турине по классу фортепиано и вокалу. Победа на международном конкурсе Comunita Europa в Сполето (Италия) положила начало сотрудничеству с театром Реджио в Турине, где она дебютировала в партии Мими в “Богеме” Пуччини. Сейчас певица активно выступает на самых престижных сценах мира, участвует в фестивалях, а в этом году она успешно дебютировала в Большом театре России.

Участие Эрики Гримальди в концерте в Ереване стало подлинным триумфом певицы. С первой же ноты она приковала к себе внимание зала. Ее голос удивителен по мягкости, эластичности, чистоте тона. Верхние ноты звучат необычайно ярко, полетно, идеально, середина покоряет нежностью и теплом. Замечательны у певицы и “бесконечное дыхание”, красота и гибкость кантилены, широкие парящие фразы легато, виртуозная техника.

Успех в “Реквиеме” сопутствовал и певице из России Олесе Петровой. Она блистательно справилась с партией меццо-сопрано, вызвав восторженные овации слушателей. Имя певицы – выпускницы Санкт-Петербургской консерватории по классу Ирины Богачевой стало широко известно публике в 2011 году, когда она завоевала первую премию и приз зрительских симпатий на международном конкурсе вокалистов радио “Франс” в Париже, а также вышла в финал и стала лауреатом на международном конкурсе ВВС “Голоса мира”. Сейчас Олеся Петрова много работает за рубежом, является также солисткой Театра оперы и балета Санкт-Петербургской консерватории, является приглашенной солисткой Михайловского театра.

УДИВИТЕЛЬНО ЛЕГКО ПРЕОДОЛЕЛ СЕРЬЕЗНЫЕ ИСПОЛНИТЕЛЬСКИЕ ТРУДНОСТИ и другой солист из России, тенор Георгий Васильев, широко известный во многих театрах мира, и особенно в Европе – Германии, Франции, Голландии, Швеции. Его голос способен в одном звуке выразить страстность, мятежность. Кажется, нет ничего броского, эффектного в его пении, но значительность каждой фразы, его органичность, душевность таковы, что вызывают бесконечный восторг. Каждый звук окрашивается необходимыми оттенками переживаний. С 2009 года певец работает в театре “Новая опера”, дебютировал в партии Измаила в опере “Набукко” Верди, а с 2015 года является солистом Немецкой оперы на Рейне (Дюссельдорф). В качестве приглашенного солиста принимал участие в постановках разных театров, среди которых Большой театр России, Екатеринбургский театр оперы и балета, Сиднейский оперный театр (Австралия), Большой театр Женевы, Опера Лилля (Франция), Опера Пальм-Бич (США) и т.д. Он принимает активное участие и в фестивалях. В его репертуаре – ведущие теноровые партии.

И конечно, неизгладимое впечатление производят партии, исполненные хором, где эстетика и высокая техника исполнения явились настоящим откровением. И это несмотря на то, что мы не раз слушали “Реквием” в исполнении Национальной академической капеллы под управлением легендарного маэстро Ованеса Чекиджяна. Хор звучит мощно, интонационно чисто. В исполнении оркестра и хора удивительно мощно звучит центральное место в “Реквиеме” – Dies irae (“День гнева”), где с наибольшей силой проявляется основная идея произведения. Картина надвигающейся мировой катастрофы, грозные трубы ангелов, возвещающие последний день мира, образ неумолимого Судьи – все эти эпизоды, повествующие о гибели Вселенной, достаточно ярко воплощены оркестром и хором, с большим пафосом и глубиной. Технических трудностей вроде бы не существует для капеллы. Кажется, что только так, в этих ритмах, с этими интонациями и тембровой окраской и может быть исполнено это мощное семичастное произведение.

В исполнении “Реквиема” Верди нам явились сокровища тех традиций, которые достигнуты путем профессиональной дисциплины, таланта и кропотливой коллективной работы. Это образец творческой вдумчивой работы над трактовкой памятников мировой музыкальной культуры.

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Վերդիի «Ռեքվիեմը» հայֆիլարմոնիայի բեմում

December 21st, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Վստահորեն կարող ենք ասել, նույնիսկ հպարտանալ, որ իրոք ունենք միջազգային մակարդակի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ եւ նույնքան հրաշալի, կարելի է ասելՙ յուրահատուկ ազգային պետական երգչախումբ: Վերջին ապացույցըՙ դեկտեմբերի 16-ին Հայֆիլհարմոնիայի մեծ դահլիճում հրամցված համերգն էր, ավելի կոնկրետՙ Ջուզեպպե Վերդիի «Ռեքվիեմի» կատարումը, որը ունկնդրելու էր եկել երաժշտասեր ընտիր մի հասարակություն, որի մեջ այս անգամ քիչ չէին նաեւ օտարեկրացիներըՙ իտալացիներ, ռուսներ ու գերմանացիք: Մաեստրո Էդվարդ Թոփչյանի փայտիկի տակ նվագախումբ ու երգչախումբ այնպես էին համաձուլված, այնպես էին ներդաշնակվել իրար եւ, ամենակարեւորը, վերդիական Ոգուն, որ դարձել էին ամբողջական, կուռ մի գործիքՙ պոռթկուն, թրթռուն, զգայարանները գերլարող, հոգիները վեհացնող, վեհության մեջ ողբերգական, դրամատիկ, հուզաշխարհը ալեկոծող, ունկնդրին դեպի երկինք բարձրացնող տիեզերական մի ներդաշնակություն: Այնքան բարձր կատարելության մակարդակի, որ հրավիրված օտարազգի մեներգիչներից (երկու իտալացի եւ երկու ռուսաստանցի) միայն մեկն էր, Օլեսիա Պետրովան, հավասարազոր իր կրծքային մեցցոյով:

Իսկապես անմոռանալի երեկո, որին ստորեւ արձագանքում է, մեր թերթում առաջին անգամ, բազմաշնորհ կոմպոզիտոր եւ արվեստի վաստակավոր գործիչ Երվանդ Երկանյանը:

Հ. Ա.


 

Այն, որ արդի հայ երաժշտական կատարողական արվեստը միջազգային մակարդակի վերելք է ապրում, ոչ մեկի մոտ կասկած չի հարուցում: Ի հեճուկս մեր երկրում առկա դժվարությունների, բազմաթիվ հոգսերի եւ խնդիրների տակ ճկած մեր արվեստագետները թե ինչպես են կարողանում այդ բոլորը սուբլիմացնել, հակադարձել հոգեւոր-մշակութային հարթության վրա, մնում է, իրոք, առեղծված: Այն էլ այն պարագայում, երբ չի դադարում կամ նվազում երիտասարդ կարեւոր ուժերի արտահոսքը:

Այդուհանդերձ, շարունակվում են միջազգային չափանիշերին համարժեք նախագծերի իրագործումներ,տարբեր-տարբեր փառատոներ, հոբելյանական տարեթվերի հետ կապված ձեռնարկներ, հանդիսություններ եւ այլն: Չհաշված, ընթացիկ համերգային հագեցած կյանքը` իր սովորական դարձած առօրյա խնդիրներով: Քիչ չեն նաեւ մեր երաժշտական խմբերի պարբերական հյուրախաղերն արտերկրում:

Ահավասիկ, դեկտեմբերի 9-ին Ա.Խաչատրյան համերգասրահում կայացավ Ջուզեպպե Վերդիի հանրահայտ ՌԵՔՎԻԵՄԻ կատարումը, որն առանց չափազանցության կարելի է համարել նշանակալի իրադարձություն:Ուրիշ անգամներ եւս Երեւանում կատարված երաժշտական հիրավի այս կոթողի կատարումը այս անգամ նվիրված էր Ցեղասպանության հանցագործության զոհերի հիշատակի միջազգային օրվան եւ Սպիտակի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին:Համերգին առանձին հմայք ու փայլ էին հաղորդում այս առիթով հատուկ հրավիրված երգիչ-երգչուհիներ Իտալիայից (Էրիկա Գրիմալդի – սոպրանո, Ռոբերտո Սկանդուցցի – բաս) եւ Ռուսաստանից (Օլեսյա Պետրովա – մեցցո սոպրանո, Գեորգի Վասիլեւ – տենոր): Կատարողական բարձր վարպետությամբ աչքի ընկան վաստակավոր կոլեկտիվներ Հայաստանի Ազգային ակադեմիական երգչախումբը (Գեղ.ղեկավար եւ գլխ.խմբավար` Հովհ.Չեքիջյան) եւ Հայաստանի Ազգային Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը իր գեղ.ղեկավար եւ գլխ.դիրիժոր,օրվա համերգավար Էդուարդ Թոփչյանի փայլուն ղեկավարությամբ:

Ոչ երաժշտաթատերական ստեղծագործությունների մեջ Վերդիի ամենախոշոր, ծավալուն ստեղծագործության` ՌԵՔՎԻԵՄ-ի (իր տեսակի մեջ «ամենաթատերականացված» եկեղեցական հոգեհանգստյան պատարագն է) առաջին կատարումը տեղի է ունեցել 1874թ. մայիսի 22-ին (իր սիրելի ընկերոջ` բանաստեղծ Ալեսանդրո Մաձոնիի մահվան տարելիցին) Միլանի Սուրբ Մարկոս եկեղեցում, հեղինակի ղեկավարությամբ:Երեք օր անց այն կրկնվել է Միլանի Լա Սկալա թատրոնում ու այնուհետեւ իրար են հաջորդել տարբեր կատարումներ Փարիզում, Վիեննայում, Պետերբուրգում եւ այլ քաղաքներում:

Ըստ էության, ռոմանտիկական պաթոսով գրված այս ստեղծագործության կաթողիկե արարողակարգի ավանդական կառուցվածքը, իր ոճով ամենամոտն է հեղինակի «ԱԻԴԱ» օպերային: Եվ դա պատահական չէ,քանի որ Վերդին այդ երկու գործերի վրա աշխատում էր գրեթե զուգահեռաբար: Երաժշտական կերպարների հարազատ շրջանակ,որոնցում ի հայտ եկած վառ ու ցայտուն նկարագրերը` արտահայտված արիոզոների, դուետների, տրիոների, կվարտետների մեջ, ստեղծագործությունը օժտում են երաժշտական – թատերական հայտնի ձեւերի որոշակի արտահայտչական գծերով, բնորոշ մանրամասներով: Թերեւս նաեւ դրա շնորհիվ ՌԵՔՎԻԵՄ-ը հաստատուն տեղ գրավեց համերգային բեմահարթակներում եւ նշանավոր դիրիժորների երկացանկում` լայն տարածում գտնելով ամբողջ աշխարհում:

Իր ներքին, բավականին բարդ կառուցվածքով աչքի ընկնող այս ստեղծագործությունը հենվում է իր յոթ հիմնական «սյուների», ասել է` մասերի վրա (ի տարբերություն ավանդական 12 մասերի):

1. Requiem aeternam (Հավերժական հանգիստ), որպես պրոլոգ հանդիսացող այս մասը սկսվում է երգչախմբի շատ տպավորիչ, հազիվ լսելի աղոթքով:Ասես նմանակվելով ողբագին հոգոցների,այդ ձայները աստիճանաբար աճելով,զարգանալով վերաճում է խրոխտ Te decet hymnus-ի (Քեզ վայել է հիմնը): Սրան հաջորդող Kyrie eleison-ի (Տեր ողորմեա) մեներգչով (տենոր) սկսվող եւ այնուհետեւ նրան միացող մյուս ձայները իրենց հետ բերում են հանգստության,հաշտության, խաղաղական երանգներ, որոնցով նախապատրաստվում է հաջորդ` ողբերգական բնույթի, դինամիկ, դրամատիկ հակադրվող մասը:

2. Dies irae (Ցասման օր) – ողջ ստեղծագործության ընթացքում մի քանի անգամ հայտնվող ամենագործուն,գլխավոր վիճահարույց, հակամարտող մասն է: Միջնադարում բյուրավոր մարդկանց կյանքեր խլած ժանտախտի պատմությունը իր արտահայտության բազմազան ձեւերն է ունեցել նաեւ բանաստեղծության, մասնավորապես` հիմների մեջ: Վերդին այն կիրառում է Ահեղ դատաստանը պատկերող այս մասում, որին հետեւում է Tuba mirum-ը (Հրաշալի շեփոր): Աղաղակող թմբուկների ուղեկցությամբ հանդիպադրվում են ամեհի շեփորները, որոնք հեռավորության վրա աղերսվում են 19-րդ դարի հեղափոխական խառնակ ժամանակների պատկերների հետ եւ միաժամանակ ապահովում սիմֆոնիկ լայն զարգացում: Իսկ լարվածության բարձրակետում հայտնված երգչախմբի կտրուկ, անսպասելի ընդհատումը եւ մեներգչի (բաս) փոքր ինչ խլացված, նվաղած ձայնը արդեն ընթանում է թաղման քայլերգ հիշեցնոլ ռիթմի ուղեկցությամբ: Այս մասի ավարտին իր առանձնահատուկ գրավչությամբ առանձնանում է չորս մեներգիչների եւ երգչախմբի կատարմամբ Lacrymosa-ն (Լալիք), Վերդիի ամենասրտառուչ, հուզական մեծ լիցք պարունակող էջերից մեկը:

3. Offertorio (Ընծայաբերում), 4.Sanctus (Սուրբ,սուրբ) եւ 5.Agnus Dei (Գառն Աստուծո) մասերը ընդհանուր առմամբ ողողված են ճառագայթող լույսով, առլեցուն` հույսերով, արարչագործության հրաշքի երկնային ուրախությամբ եւ ցնծագին գովերգումով:ՌԵՔՎԻԵՄ-ի միջնամաս հանդիսացող այս հատվածները, մերթ` մեներգիչների քառյակի ընդգրկմամբ, հայեցողականությամբ եւ դեկորայնությամբ, մերթ` զույգ երգչախմբերի պոլիֆոնիկ մեծամասշտաբ հյուսվածքով (կրկնակի ֆուգա), մերթ` մեներգչուհիների դուետի եւ երգչախմբի զուսպ,վերացարկված ձայներով, դրամատուրգիական առումով կարեւոր դերակատարություն են ստանձնում եւ համապատասխան ենթահող նախապատրաստում հաջորդ,ավարտական երկու մասերի համար:

6. Lux aeterna (Հավերժական լույս) – մեցցո սոպրանոյի, տենորի եւ բասի համար գրված այս մասը, որն անցնում է լույսի եւ խավարի հարատեւ պայքարի նշանաբանի ներքո, ձեռք է բերում դեպի ՌԵՔՎԻԵՄ-ի սկիզբը աստիճանաբար վերադարձնողի գործառույթ,որի մեջ երաժշտական կերպարների եւ տրամադրության վերադարձը նմանվում է կամարակերտ կամուրջի:

7. Libera me (Ազատիր ինձ, Տեր) ավարտամասը հսկայական էպիլոգ է`կազմված 4 ենթամասերից (Libera me,Dies irae,Requiem aeternam եւ կրկին Libera me): Երգչուհու (սոպրանո) արտահայտիչ,կրքոտ ասերգով սկսվող մասը զուգորդելով հաջորդ` Dies irae-ի եւ Requiem aeternam-ի ծանոթ թեմաների եւ վերջապես մեծ ֆուգայի հետ,կոմպոզիտորը հեռանում է ռեքվիեմների ավարտին բնորոշ Հավերժական հանգստի ավանդական աղոթքից եւ դառնում մարդկային մեծ հոգու ուժն ավետող, հարատեւ պայքարի ոգին փողփողող, հաղթական Հիմն:

Մասերի համար ճշգրիտ ընտրված տեմպերը, երգչական ու գործիքային խմբերի միջեւ ձայնային հզորության հավասարակշռվածությունը, հնչերանգների օպտիմալ տեղաբաշխումները ըստ դրամատուրգիական նպատակահարմարության եւ միաժամանակ հեղինակային ձեռագրին հավատարիմ մնալու անհրաժեշտությունը, բազմաշերտ այս մեծածավալ կտավի կատարումը յուրաքանչյուր երաժշտի համար դարձնում է լուրջ փորձություն:

- Ոգին վնասված է,սակայն ոչ երբեք` կոտրված,- այսպիսին է այս կոթողային ստեղծագործության գաղափարական հավատո հանգանակը (Մ.Դրուսկին):

Ի պատիվ համերգի բոլոր մասնակիցների եւ առաջին հերթին մաեստրո Էդուարդ Թոփչյանի,Վերդիի ՌԵՔՎԻԵՄ-ի կատարումը դարձավ տարվա երաժշտական նշանակալի իրադարձություն` վկայելով նրա բարձր, միջազգային մեծ բեմերին պատիվ բերող մակարդակը:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

«Մեծանուն արվեստագետները խոցելի են»

October 30th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

«Առավոտը» Օհան Դուրյանի 90-ամյա հոբելյանի առիթով նրա տիկնոջից հետաքրքրվել էր (12.20.2012թ.)՝ ինչու պետական որեւէ միջոցառում չկայացավ, դիրիժորի այրին՝ տիկին Ալիսը, ընդամենը պատասխանել էր, որ ամուսնու հոբելյանը նշել են Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Ազգային գրադարանը եւ էլի մի քանի դպրոցներ ու քոլեջներ: Այսօր` հինգ տարի անց, փաստորեն, մաեստրոյի հոբելյանի հետ կապված պատմությունը կրկնվում է: Այս տարի արվեստագետը կդառնար 95 տարեկան, եւ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը Արամ Խաչատրյան համերգասրահում հոկտեմբերի 27-ին կայանալիք համերգով առայժմ միակն է, որ կնշի դիրիժորի հոբելյանը:

Ժամանակին մենք քանիցս տարբեր առիթներով զրուցել ենք, ներկայացրել Օհան Դուրյանի ոչ միայն ստեղծագործական ուղին, այլեւ նրա տարեկից ու երիտասարդ գործընկերներից ստացել մաեստրոյի անվան շուրջ պտտվող տարաբնույթ խոսակցությունների պատասխանները: Օրինակ, ի պատասխան մեր հարցի (04.11.2001թ.), թե, այնուամենայնիվ, կոնֆլիկտներ եղե՞լ են իր եւ դիրիժորի միջեւ, Գոհար Գասպարյանը պատասխանել էր. «Իրավացի եք, եղել են: Տարիների բարձունքից այժմ ես դա դիտում եմ որպես հրեշտակների երկխոսություն, եթե համեմատենք օպերային թատրոնում այսօր տեղի ունեցող կոնֆլիկտների հետ…»: Կամ` հաճախ չէ, որ մեծանուն արվեստագետը իր երիտասարդ կոլեգային ընծա է անում, այն էլ ընտանեկան «գանձարանից»:

Մեզ հետ զրույցում օպերային երգչուհի Մագդա Մկրտչյանը հայտնել էր, որ մաեստրոյի այրին եւ Դուրյան ընտանիքի բարեկամ՝ մասնագիտությամբ բժիշկ Վահան Վարդապետյանը, իրեն նվիրել են Դուրյաններին պատկանող հնաոճ շքեղ զարդ՝ թանկարժեք քարերով (12.20.2012թ.): Այս առիթով տիկին Ալիսն էլ պարզաբանել էր, թե այդ զարդը երգչական կարիերայի սկզբից եղել է թալիսման եւ ուղեկցել իրեն յուրաքանչյուր բեմելիս, սակայն «Մագդան արժանացել է ոչ միայն օպերային դիվա Ելենա Օբրազցովայի, այլեւ դիրիժորներ Մարիո Մերիգոյի, Ջուզեպպե Սաբատինի, նույնիսկ Պավարոտիի բարձր գնահատականին: Եվ թող որ այս զարդը նրան բերի նաեւ անձնական երջանկություն…»: Վերջերս էլ մի երաժիշտ (հարգելով նրա արվեստը՝ անունը չենք նշում) որոշ լրատվամիջոցներում ու Ֆեյսբուքում գրում է՝ իբր այլ մեծանուն երաժիշտների թվում Դուրյանին, մինչ 2011թ. մահկանացուն կնքելը, «վռնդել են Հայաստանից»: Այս առիթով մեզ հետ զրույցում Էդուարդ Թոփչյանը, որը, կարճ ժամանակահատված ուսանելով Դուրյանի ղեկավարությամբ, այնուամենայնիվ, համարում է նրան իր պրոֆեսորներից մեկը, ասաց. «Արվեստագետները, մանավանդ մեծանուն, խոցելի են: Նրանց հետ անհրաժեշտ է նուրբ վարվել: Ես Դուրյանի դեպքում «վռնդել» բառը չէի գործածի, բայց, անկասկած, մաեստրոյի անվան շուրջ ժամանակին եղան անհեթեթ ոչ միայն խոսակցություններ, այլեւ որոշումներ: Օրինակ, հայտարարվեց, թե Օհան Դուրյանը նշանակվում է օպերային թատրոնի ցմահ գլխավոր դիրիժոր եւ այլն, եւ այլն: Այո, նրան մեկուսացրին, սխալ է նման երաժիշտների հետ նման վարվելաոճը: Ի վերջո, Դուրյանը Դուրյան էր»: Ապա հավելեց. «Նրա ղեկավարությամբ ես սովորել եմ ամենակարեւորը՝ երաժշտությանը մոտենալ գերագույն լրջությամբ»:

Դիտարկմանը, թե ի վերջո գալիս է տարիք, երբ նույնիսկ աշխարհահռչակ արտիստը պետք է հեռանա բեմից, Թոփչյանը պատասխանեց. «Դիրիժորը մտածող է, փիլիսոփա: Եվ ինչքան էլ նա հասունանում է, տարիքն առնում է, այնքան իմաստնանում է: Դուրյանի հոբելյանին նվիրված համերգում ընդգրկել եմ Բեռլիոզի «Ֆանտաստիկական սիմֆոնիան»: Եթե չեմ սխալվում, առաջին անգամ հայրենիք վերադառնալուն պես Դուրյանը այդ սիմֆոնիան է ղեկավարել»: Մեր զրուցակիցը նշեց, որ 1922թ. Երուսաղեմում ծնված պատանին երիտասարդ տարիքում մեկնում է Եվրոպա, զարմացնում իր ֆենոմենալ հիշողությամբ, խորը ու զգայուն երաժշտականությամբ: Վերադառնալով հայրենիք՝ մինչեւ 1950-ականները մոտ 5 տարի Դուրյանը ղեկավարել է Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, ապա մեկնել Եվրոպա, 1962-67թթ. հանդես է եկել Լայպցիգի հռչակավոր Gewandhaus նվագախմբի հետ. «Կայացած 15 համերգները, որոնց ժամանակ դիրիժորը չի օգտագործել ոչ պարտիտուր, ոչ դիրիժորական փայտիկ, դառնում են գերմանական երաժշտական կյանքի բարձրակետը՝ հանդիսատեսի մեջ կենդանի թողնելով խոսուն ձեռքերի երաժշտության լեզուն: Մամուլում նրան համեմատում են Բերնշտայնի, Կարայանի, Տոսկանինիի, Նիկիշի եւ մյուս հանճարների հետ: Հակիրճ չեմ կարող խոսել, նա աշխատել է աշխարհի 110 նվագախմբերի հետ, իբրեւ օպերային դիրիժոր էլ, ասում են՝ Դուրյանի գլուխգործոցն էր նրա ղեկավարությամբ 60-ականներին Լայպցիգի օպերային թատրոնում ընթացող «Դոն Կառլոս» օպերան: Չմոռանամ, որ 1998-2001թթ. մաեստրոն հանդիսացել է Ազգային օպերային թատրոնի գլխավոր դիրիժորը: Այո, նա վիրավորված հեռացավ Ռուսաստան, Մոսկվայում հանդես եկավ մի շարք համերգներով, ավելի ուշ վերադարձավ Հայաստան…»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր Դեն Եսսիանի հարցազրույցը

October 16th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

«Առավոտը» հյուրընկալել էր առաջին անգամ հայրենիք այցելած կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր Դեն Եսսիանին, ով 1971թ. իր ստեղծած Yessian Music ընկերության, 1990-ականներից էլ որդիների՝ Բրայնի եւ Մայքլի համագործակցությամբ դարձել է ԱՄՆ-ի եւ աշխարհի պահանջված ու նորարարական կազմակերպություններից մեկը, որն իր գրասենյակներն ու ստուդիաներն ունի տարբեր երկրներում: Այս ընկերությունն արդեն մի քանի տասնամյակ երաժշտություն է ապահովում հանրահայտ United Airlines, Coke, Disney, Ford, McDonalds գործակալությունների համար: Հետաքրքրությանը, թե ինչո՞ւ այսքան ուշ այցելեց հայրենիք, մեր զրուցակիցը նշեց, թե ծնվել ու մեծացել է Դեթրոյթում, հետո ընկավ հիշողությունների գիրկը. «Դպրոցում ուսանելու առաջին տարիներին մայրս չէր մոռանում գրքերի կողքին տեղավորել նաեւ նախաճաշ: Ի՞նչ եք կարծում, դա ի՞նչ էր. տոլմա կամ հայկական մեկ այլ ուտեստ: Իսկ հիմա պատկերացրեք՝ մի միջավայրում, որտեղ երեխաների պայուսակներում միայն ամերիկյան լանչեր են, ինձ մոտ՝ նրանց համար մի էկզոտիկ կերակուր….: Հաճախ էի մորս հարցնում, թե ինչո՞ւ ինձ չի տալիս ամերիկյան ուտելիք: Ի պատասխան՝ նա երգում էր հայկական հոգեւոր երգեր, այդ թվում՝ հատվածներ Եկմալյանի Պատարագից: Իհարկե, ես հետո-հետո, շա՜տ հետո հասկացա, թե ի՜նչ մեծ նշանակություն ունեցավ մորս՝ ինձ տված հոգեւոր սնունդը: Չէ, ես այդքան սենտիմենտալ չեմ, բայց պիտի խոստովանեմ, որ երբ մարդ տարիքն առնում է, ուզում է ոչ միայն ուսումնասիրել իր ակունքները, այլ պարզապես ետ գնալ ու մխրճվել իր արմատներում: Դա էլ գիտեք, չէ՞, ինչից է գալիս: Երբ մեծանում ես, շա՜տ ժամանակ ունես մտածելու»:

Զրույցի ընթացքում պարզեցինք, որ երաժիշտը մինչեւ 16 տարեկան, իր ձեւակերպմամբ՝ լինելով ամերիկյան մշակույթում, փնտրել է հայկական երաժշտության արտահայտչամիջոցներ: «16 տարեկանում իսկապես հիանալի տիրապետում էի կլարնետին ու այդ ժամանակ հրավեր ստացա մի հայկական ֆոլկ խմբից, որի փորձառու երաժիշտներն ինձ միանգամից ասացին՝ լսել ենք՝ ինչպես ես կլարնետ նվագում: Իսկ եթե վիրտուոզ կլարնետահար ես, ապա ենթադրում ենք, որ հայկական երաժշտությունից հեռու չես լինի: Այդ խմբի նվագացանկում ամերիկյան ու հայկական ստեղծագործություններ էին: Կարճ ասեմ՝ նրանք ինձ սովորեցրին հայկական երաժշտարվեստ,- հիշեց կոմպոզիտորն ու հավելեց.- կրկնում եմ՝ 16 տարեկան էի: Եվ այդ ժամանակ էլ հայերն ինձ սովորեցրին սիգար ծխել: Թեեւ իրենք խմիչք շատ էին օգտագործում, բայց ինձ պարզապես արգելում էին»: Հետո մեր զրուցակիցն էլ ավելի հեռու գնաց. «Նախնիներս եղեռնից հետո Թուրքիայից տեղափոխվել են Հունաստան, որտեղ ծնվել եմ ես, այնուհետեւ Կուբա: Վերջին հանգրվանը Ամերիկան էր:

Թեեւ հարցազրույցների մեծ փորձ ունեմ, բայց, չգիտես ինչու, մոռացա ամենակարեւորը. երաժշտական իմ, բառի իսկական իմաստով՝ ամեն ինչը, ինչպես կուզեք անվանեք, ժառանգել եմ մորիցս: Նա տարիներ շարունակ երգել է Միչիգանի «Կոմիտաս» երգչախմբում: Դեռեւս այդ ժամանակվանից էր, որ իմ ներսում դրոշմվեց Եկմալյանի Պատարագը, որտեղից հատվածներ մինչեւ այժմ էլ ոչ թե երգում, այլ կատարում է 93-ամյա մայրս…»,- հայտնեց մեր զրուցակիցը: Հետո էլ մենախոսեց. «Ի վերջո երաժշտությունն ինձ բերեց հայրենիք՝ Հայաստան: Այս միտքս ընդունեք այսպես, ուղիղ… Կարծես տուն եմ եկել: Իսկ եկել եմ ոչ միայն նախնիներիս, ընտանիքիս, այլեւ համայն հայությանը, ինչու չէ՝ աշխարհին ձոնածս ստեղծագործությամբ, որը, թերեւս, գրել էի դեռեւս երեք տարի առաջ, բայց ի սկզբանե մտածում էի համաշխարհային պրեմիերան իրականացնել Հայաստանում: Մի գերագույն ցանկությունս կատարվեց. եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված «Հայկական եռապատումը» իսկապես բարձրարվեստ հնչեցրին Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը եւ մեներգիչ Տիգրան Պետրոսյանը՝ Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ: Ընդ որում, ստեղծագործությանս կնքահայրը Միչիգանի հայկական եկեղեցու հոգեւոր հովիվն է, որի առաջարկով եմ գրել այն»:

© 1998 – 2017 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

spacer

ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի Խաղաղության արտիստ Էլիսո Բոլկվաձեն համերգային գործունեությունը զուգահեռում է հասարակականին

October 11th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Էլիսո Բոլկվաձեն Հայաստանում է 11-րդ երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում փարիզաբնակ վրաց դաշնակահարուհի Էլիսո Բոլկվաձեի դափնիների «հավաքածուում», բացի մասնագիտական միջազգային մրցանակներից, տեղ են գտել նաեւ 2015թ. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Artist of Peace կոչումը, որին արժանացել է մշակութային եւ մարդու իրավունքների պաշտպանական միջոցառումներին գործուն մասնակցություն ունենալու եւ Ֆրանսիայի կառավարության Chevalier des Arts et Letters պարգեւը՝ Վրաստանի ու Ֆրանսիայի միջեւ մշակութային կապերի զարգացմանը նպաստելու համար: «Առավոտի» հետ զրույցում Էլիսո Բոլկվաձեն հիշեց 1997թ. սկիզբ առած պատերազմը, ցավով նշեց, որ, իր խոսքերով՝ «Այդ տարիներին մարդիկ ոչ միայն մահանում էին ֆիզիկապես, այլեւ հոգեպես: Եվ էլ ինչ ստեղծագործական կյանքի մասին կարող էր խոսք գնալ: Իհարկե, ոչ պատերազմում, բայց ստեղծված իրավիճակում զոհ գնաց նաեւ հայրս՝ Զաուր Բոլկվաձեն, որն աշխատում էր հանրահայտ մոսկովյան «Կրոկոդիլ» ամսագրի թբիլիսյան մասնաճյուղում՝ որպես լրագրող: Իհարկե, մինչ այդ քաղաքական իրադարձությունները, մասնակցել էի մի քանի միջազգային մրցույթների, օրինակ՝ 14 տարեկանում մասնակից էի Լայպցիգում Բախի մրցույթին… Իսկ ընդհանրապես, առաջին բեմելս կայացել է 7 տարեկանում: Հորս մահն ու պատերազմական տարիների սկիզբը 1997թ. համընկան հերթական, այս անգամ Ավստրիայում կայացած մրցույթի հետ:

Տարբեր երկրներում եմ ապրել՝ Ավստրիա, Ֆրանսիա, հետո կրկին Ավստրիա: Այս պահին Փարիզում եմ, բայց աշխատել եմ օգտակար լինել հայրենիքիս»: Մեր զրուցակիցն ասածը հիմնավորեց այսպես. «2013թ. Վրաստանում հիմնել եմ «Lyra» հիմնադրամը՝ տաղանդավոր երիտասարդներին սատարելու նպատակով, ապա հիմնադրեցի Բաթումի միջազգային երաժշտական փառատոնը: Այս կազմակերպչական աշխատանքները զուգահեռել եմ հյուրախաղային գործունեությամբ: Հանդես եմ եկել մենահամերգներով, այդ թվում՝ նաեւ նվագախմբերի ընկերակցությամբ՝ Եվրոպայում, Ասիայում եւ Ամերիկայում: Համագործակցել եմ Չեխիայի, Ֆրանսիայի, Քաթարի, Սանկտ Պետերբուրգի եւ այլ նվագախմբերի հետ, մի շարք բարեգործական համերգներ եմ ունեցել Վրաստանում, ԱՄՆ-ում, Շվեյցարիայում, EMMA for Peace հիմնադրամի հրավերով մասնակցել եմ Վարշավայում կայացած Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի 13-րդ գագաթաժողովին, ինչպես նաեւ ՄԱԿ-ի սրահում՝ Sergio Vieira De Mello Foundation կոնֆերանսին»: Հետաքրքրվեցինք՝ շփվո՞ւմ է հայ գործընկերների հետ եւ համերգային ծրագրերում ներկայացնո՞ւմ է հայ հեղինակների:

Դաշնակահարուհին ասաց, որ դեռեւս հայ հեղինակի եւ ոչ մի ստեղծագործություն չի հնչեցրել, սակայն դա չի նշանակում, որ չգիտի Կոմիտասին, Խաչատրյանին եւ մյուս հայ երեւելիներին: «Շատ շուտով Փարիզում կկայանա համերգ, որի կազմակերպիչը իմ «Lyra» հիմնադրամն է եւ կայանալիք երեկոյին կմասնակցի նաեւ ախալքալաքաբնակ ձեր հայրենակիցը՝ 11-ամյա տաղանդավոր դաշնակահարուհի Անահիտ Ստերմաշովան: Վերջերս նա մասնակցեց նաեւ Բաթումի միջազգային երաժշտական փառատոնին եւ ստացավ հատուկ մրցանակ ու 600 եվրո գումար»,- հայտնեց արվեստագետը: Էլիսո Բոլկվաձեն 11-րդ երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում հոկտեմբերի 10-ին «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ, Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի ընկերակցությամբ հանդես կգա Բեթհովենի թիվ 1 դաշնամուրի կոնցերտի մեկնաբանմամբ: Զրույցի ընթացքում դաշնակահարուհին կատակեց. «Երբ պատրաստվում էինք երեւանյան համերգին, մայրս ասաց՝ գուցե քեզ մտաբերեն, չէ՞ որ դու 1979թ. հանդես ես եկել հենց Երեւանի Չայկովսկու անվան երաժշտական մասնագիտական դպրոցում Վրաստանի կենտրոնական երաժշտական դպրոցի մի քանի սաների հետ: Իսկապես, մայրս համոզված էր դրանում, քանի որ ես էլ եմ հիշում, թեեւ 12 տարեկան էի, որ Լիստի «Տարանտելայի» կատարումից հետո չէին թողնում ինձ բեմից հեռանալ»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Երբ բեմում «դաշնամուրամարտ» է

October 5th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Արդյունքում շահում են հանդիսատեսն ու դասական երաժշտությունը
«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահի բեմում վաղը թեժ է լինելու. Ռախմանինովն ընդդեմ Շոպենի, Մոցարտն ընդդեմ Վագների, Բեթհովենն ընդդեմ Սեն—Սանսի, եւ, իհարկե, Արամ Խաչատրյան…
Այդ օրը Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի նվագակցությամբ տեղի կունենա «դաշնամուրամարտ» գերմանացի դաշնակահարներ Պաուլ Ցիբիսի եւ Անդրեաս Քեռնի մասնակցությամբ։ «Դաշնամուրամարտ» նախագծի շրջանակներում հայ հանդիսատեսը ներկա կգտնվի համաշխարհային պրեմիերայի, քանի որ առաջին անգամ է, որ դաշնակահարներն իրենց մարտին մասնակից են դարձնելու նաեւ նվագախմբին եւ դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանին։ Ի դեպ, համագործակցության այսպիսի ձեւաչափի գաղափարը ծնունդ է առել դեռեւս 2014թ. նոյեմբերին՝ «Piano Battle»—ի առաջին երեւանյան համերգից հետո։
Ինչպես ցանկացած մարտում, այնպես էլ՝ այս դեպքում կլինի հաղթող եւ պարտվող։ Արդյունքները կորոշեն ունկնդիրները հատուկ քվեարկության միջոցով. բոլորը կունենան երկկողմանի՝ սեւ եւ սպիտակ քվեաթերթիկներ, որոնց միջոցով էլ ձայն կտան իրենց նախընտրած դաշնակահարին։
Այս տարի նշվում է Հայաստանի եւ Գերմանիայի միջեւ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25—ամյակը։ ՀՀ—ում Գերմանիայի արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Բերնհարդ Մաթիաս Քիսլերը երեկ հրավիրված ասուլիսի ժամանակ նշեց, որ «Դաշնամուրամարտը» լինելու է հոբելյանական տարվա ընթացքում իրականացված մեծածավալ եւ հետաքրքիր մշակութային միջոցառումների շարքի բարձրակետը։ «Միջազգային հարթակում կայացած եւ ճանաչված երկու դաշնակահարները ելույթ կունենան Երեւանի պահանջկոտ հանդիսատեսի առջեւ։ Նրանք բեմում լինելու են մրցակիցներ, իսկ թե ով է հաղթելու, կորոշի հայ հանդիսատեսը»,–ընդգծեց բարձրաստիճան դիվանագետը՝ հիշեցնելով, որ նման ձեւաչափով երեք տարի առաջ տեղի ունեցած համերգը կազմակերպվել էր բրիտանական կողմի հետ միասին։ Մ. Քիսլերը նկատեց, որ Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ առաջին անգամ չէ, որ համագործակցում են, եւ այս ձեւաչափով համերգի գաղափարը նույնպես մեծ ոգեւորությամբ է ընդունվել։ «Երեւանյան 11—րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը հրաշալի երաժշտություն է մատուցում, բայց այս մեկն առանձնահատուկ է լինելու»,–վստահեցրեց նա։
Դաշնակահար Պաուլ Ցիբիսը եւ Անդրեաս Քեռնը հիմնականում նվագում են դասական երաժշտություն։ Դասական երաժշտության համերգի ժամանակ շոուի բաղադրիչներ ներմուծելով՝ նրանք փորձում են ավելի հրապուրիչ եւ հեշտ ընկալելի դարձնել դասական երաժշտությունը, քանի որ, Ա. Քեռնի կարծիքով, խնդիրը ոչ թե դասական երաժշտությունը ընկալելու դժվարությունն է, այլ մատուցման ձեւաչափը։ Արդյունքում 2009 թվականին բավականին ինքնաբուխ ձեւով ծնվեց «Piano battle»—ի գաղափարը։ Եթե սկզբում նրանք «մենամարտում» էին, ապա երկու տարի առաջ գաղափարը զարգացրին եւ որոշեցին, որ յուրաքանչյուր մրցափուլից հետո հաղթողին կարելի է հնարավորություն տալ հաջորդ կատարման ժամանակ ներգրավելու տարբեր գործիքային խմբեր որպես «զինատեսակներ»։
«Տարվա ընթացքում հանդես ենք գալիս մոտ 50 համերգներով։ Այսօր հաճույքով կրկին գտնվում ենք Հայաստանում, քանի որ նախորդ անգամ այն զգացողությունն ենք ունեցել, որ հայերը շատ են սիրում դասական երաժշտություն, եւ ձեր մեջ գնահատանքի զգացում կա դասական երաժշտության հանդեպ։ Այդ ամենը ոգեշնչել է մեզ կրկին վերադառնալու եւ հանդես գալու հայկական բեմում»,– ասաց դաշնակահարը։ Նշենք, որ ծրագրում ընդգրկված են նաեւ Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործություններից, որոնք ներկայացվելու են տարբեր գործիքային մեկնաբանություններով։
Պաուլ Ցիբիսն էլ մանրամասնեց, որ երաժշտական մրցապայքարի ձեւաչափով ներկայացնելու են պատմություններ, որոնց մասնակից են դարձնելու նաեւ հանդիսատեսին։ «Ընդ որում, մենք ոչ միայն ձգտելու են նվաճել հանդիսատեսին եւ ստանալ արձագանքներ, այլեւ ստացած ազդակների հիման վրա զարգացնելու ենք հետագա երաժշտական մրցամարտը։ Մատուցելու ենք դասական երաժշտություն, որը պետք է լրջորեն մատուցվի եւ ընկալվի, բայց դրանք ընդմիջվելու են զվարճալի եւ աշխույժ իրադարձություններով»,–ասաց նա։
Համերգային ծրագիրը կազմելիս երաժիշտները հաշվի են առնում յուրաքանչյուր հյուրընկալ երկրի առանձնահատկությունները։ Խոսքը վերաբերում է ոչ թե դասականների ստեղծագործություններին, այլ երաժշտական կատարումների միջեւ եղած ընդմիջումներին, որոնք համեմված են հումորով եւ շոու ծրագրերին հատուկ այլ բաղադրիչներով։ Երեւանյան պրեմիերայի ժամանակ ներկայացվելու են հատվածներ դասականների հայտնի գործերից, քանի որ ձեւաչափը նոր է, եւ չեն ցանկացել ծանրաբեռնել հանդիսատեսին բարդ ստեղծագործություններով։ Այս նոր ձեւաչափով երկրորդ համերգը տեղի կունենա ԱՄՆ—ում։
Իսկ համերգի հումորային մասը կապահովի հաղորդավար Սերգեյ Սարգսյանը («ArmComedy»), ով նաեւ կփորձի որպես միջնորդ հանդես գալ երկու մրցակիցների միջեւ։ Նա նշեց, որ ծանոթացել է ծրագրին եւ հիացած է, թե որքան հավասարակշռված են մատուցված դասական երաժշտությունն ու խաղը։ «Մեծ բավականություն կստանան թե դասական երաժշտության երկրպագուները եւ թե լավ ժամանցի ակնկալիքով եկած հանդիսատեսը»,–ընդգծեց Ս. Սարգսյանը։
Համերգի կազմակերպիչները նշում են, որ համերգն ապահովված է նաեւ հետաքրքիր գունային եւ ձայնային լուծումներով։
Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Հայաստանի հանրապետություն օրաթերթ
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Խիտ գրաֆիկի մեջ անգամ Երևանի համար միշտ ժամանակ գտնում եմ. Ռուբեն Ահարոնյան

October 3rd, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հոբելյանական տոնակատարություններ նա չի սիրում: Ամենակարևորը նրա համար՝ լավ զգացողություն ունենալը և երաժշտությանը ծառայելն է:

Երևանյան 11-րդ միջազգային փառատոնի շրջանակում Արամ Խաչատրյան համերգասրահը հյուրընկալեց անվանի ջութակահարին և իր ղեկավարած Բորոդինի անվան լարային քառյակին: Համերգը նվիրվեց Ռուբեն Ահարոնյանին ծննդյան 70-ամյակին:

Լարային քառյակը համերգին կատարեց Շոստակովիչի թիվ 6 կվարտետը, որն իրենց ղեկավարի ամենից շատ սիրված գործերից է: Հնչեց նաև հազվադեպ հնչող Հուգո Վոլֆի սերենադը և Շուբերտի կվարտետը: Համերգի երկրորդ բաժնում Ռուբեն Ահարոնյանը հանդես եկավ որպես մենակատար ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ:

«Ես երբևէ չեմ կորցրել կապը Կոմիտասի անվան քառյակի հետ: Որդեգրել եմ այս քառյակի գեղարվեստական մոտեցումներն ու սկզբունքները»,- ասում է Ահարոնյանը:

Նրա համար Երևանը կա և մնում է սիրելի ու հարազատ քաղաք, ուր նա վերադառնում է ամեն տարի, եթե ոչ համերգով, ապա գոնե մի քանի օրով, ժամանակ գտնելով հյուրախաղերի և ձայնագրությունների իր խիտ գրաֆիկի արանքում:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 2.0/5 (3 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: -1 (from 1 vote)

spacer

Ֆրանսիացի դիրիժորը հայերիս և մեր նվագախմբի մասին

September 20th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հայաստանյան համերգի շնորհիվ Պոլ-Էմմանուել Թոման տեղեկացել է նաեւ Այվազովսկու հայկական ծագման մասին:

«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կողմից սեպտեմբերի 11-ին մեկնարկած 11-րդ Երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի (գեղարվեստական ղեկավարներ՝ Էդուարդ Թոփչյան, Ալեքսանդր Չաուշյան) օրերս կայացած հերթական համերգը նվիրված էր Հովհաննես Այվազովսկու ծննդյան 200-ամյակին: Ֆրանսիացի դիրիժոր Պոլ-Էմմանուել Թոմայի ղեկավարությամբ նվագախումբը հնչեցրեց Դյուկայի, Գրիգի, Դեբյուսիի ստեղծագործությունները, մենակատարն էր հայաստանցի ունկնդրին ծանոթ դաշնակահար Ալեսիո Բաքսը (ԱՄՆ):

«Առավոտը» զրուցեց առաջին անգամ մեր երկիր ժամանած Պոլ-Էմմանուել Թոմայի հետ: Նա Հայաստանում էր տեղեկացել, որ աշխարհահռչակ ծովանկարիչը հայազգի է: Հավելեց նաեւ՝ իր ձեւակերպմամբ. «Թեեւ հայ երաժիշտների հետ շփումս տասնամյակների պատմություն չունի, ընդամենը 2012 թվականից Ֆրանսիայում իմ ղեկավարությամբ անցնող Menton փառատոնային ծրագրերից մեկում շուրջ երեք տարի առաջ հրավիրել էի տաղանդավոր ջութակահար Սերգեյ Խաչատրյանին, ղեկավարել եմ Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործություններից, բայց շատ եմ լսել մշակույթի տարբեր ոլորտները ներկայացնող, մասնավորապես՝ հայ կատարողական արվեստի անվանի արվեստագետների մասին: Մտածում եմ առաջիկայում փառատոնային համերգներին հրավիրել հայաստանցի երաժիշտներից եւս»:

Եվրոպական, ռուսական եւ այլ բազմաթիվ նվագախմբերի հետ հանդես եկած դիրիժորը հիացական խոսքեր շռայլեց մեր ֆիլհարմոնիկի հասցեին: «Առաջին փորձից ինձ գրավեց աշխատանքը նվագախմբի հետ, երաժիշտները չափազանց լուրջ են վերաբերվում իրենց աշխատանքին, օրինակ, Դեբյուսիի «Ծովը» ստեղծագործությունը, որ ղեկավարել եմ մի շարք նվագախմբերի հետ, այստեղ կարծես այլ հնչողություն ստացավ, հանձին ձեր նվագախմբի արտիստների պրոֆեսիոնալիզմի: Դեբյուսիի այս հանճարեղ երկը ունի հստակ գույն… այդուհանդերձ, կոմպոզիտորը նվագախմբին ընձեռել է մեկնաբանման առումով լիակատար ազատություն, ինչը աննկարագրելի բարդ է եւ դատելով ձեր հանդիսատեսի ընդունելությունից, հաջողվեց մեզ…»,- հայտնեց դիրիժորը: Պոլ-Էմմանուել Թոման միայն անցյալ համերգաշրջանում Ֆրանսիայի Rouen օպերային եւ այլ թատրոններում ղեկավարել է 30-ից ավելի օպերային ներկայացումներ, այդ թվում՝ Վերդիի «Աիդա», «Նաբուկո», Ռոսինիի «Սեւիլյան սափրիչ», Բիզեի «Կարմեն», Պուչինիի «Տոսկա» եւ այլն:

Հետաքրքրությանը, թե մեր ֆիլհարմոնիկի գեղարվեստական ղեկավար Թոփչյանի օրինակով ինքն էլ երդվյալ օպերասեր է, մեր զրուցակիցը պատասխանեց. «Մեծ հաշվով օպերան դրամա է, ինչը չես համեմատի սիմֆոնիկ, մաքուր երաժշտության հետ: Հավանաբար ինչպես Թոփչյանը, այնպես էլ ես, շատ ենք սիրում թե սիմֆոնիկ, թե օպերային արվեստները: Ժամանակին պատիվ եմ ունեցել հանդիսանալու ֆրանսիացի օպերային դիրիժոր Ժորժ Պրետորի ասիստենտը, ձայնագրություններ իրականացնել Մարիա Կալլասի եւ այլ հռչակավորների հետ: Կատարողական արվեստում էլ համագործակցում եմ միջազգային ճանաչում ունեցող երաժիշտների հետ, օրինակ՝ ջութակահար Գիդոն Կրեմերի, տենոր Ռոբերտո Ալանյայի հետ եւ այլն…»: Ժպտալով էլ ասաց, որ չի բացառվում՝ մի օր Երեւանում իրեն հանդիպենք օպերային ներկայացում ղեկավարելիս: «Այսուհետ Երեւանն իր հանդիսատեսով եւ նվագախմբով ինձ կձգի այնպես, ինչպես Բեռլինը, Մյունխենը, Հռոմը, Ֆրանկֆուրտը, Նիցցան, Զալցբուրգը, Պարման, Թյուրինգիան…»:

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2017/09/20/908321/

© 1998 – 2017 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 2.5/5 (4 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: -1 (from 1 vote)

spacer

Փառատոնը խոստանում է 12 բազմերանգ համերգներ

September 12th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Երևանյան 11-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը փորձում է փոքր բյուջեով բերել մեծ անուններ: Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի տնօրեն Ռուզաննա Սիրունյանի խոսքով՝ դա հաջողվում է փառատոնի  գեղարվեստական ղեկավարների՝ Ալեքսանդր Չաուշյանի և Էդուարդ Թոփչյանի միջազգային երաժշտական աշխարհում ունեցած մեծ կապերի շնորհիվ: Այսօր Երևանյան 11-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնի բացման համերգին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում ելույթ կունենան 15-ամյա դաշնակահար, ինչպես նրան անվանում են՝ «Ռուսական դաշնամուրային դպրոցի նորագույն ֆենոմեն» Ալեքսանդր Մալոֆեևը և իտալացի հանրահայտ կլառնետահար Ալեսանդրո Կարբոնարեն:

«Հրաշամանուկ Ալեքսանդրը երկրորդ անգամ է Հայաստանում: Նրա համերգային գրաֆիկը այնքան խիտ է, որ միայն մեկ օրով ենք կարողացել բերել», – ասում է տիկին Սիրունյանը:

«Հինգ տարեկանից եմ սկսել նվագել: Կարելի է ասել, որ կլարնետն իմ խաղալիքն էր: Իմ ընտանիքի անդամները ևս ոչ պոպուլյար գործիքների վրա էին նվագում»: Կլարնետահարն անցկացրել է նաև վարպետության դաս և նրա կարծիքով հիանալի և հեռանկարային երիտասարդ երաժիշտներ ունենք: Օգնելու է նրանց լավ գործիքներ ձեռք բերել և ցանկություն ունի մեկ անգամ ևս այցելել Հայաստան, ավելի երկար ժամանակով ու վարպետության դասերին ավելի շատ ժամանակ կտրամադրի, խոստացավ նա:

Սպասվում են 12 հետաքրքիր ու բազմերանգ համերգներ: Կազմակերպիչների խոսքով, Երևանյան 11-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը այս տարի կներկայացնի ոչ միայն զուտ դասական համերգներ, այլև առանձնահատուկ ծրագրեր: Հոկտեմբերի 6-ին երևանյան հանդիսատեսին սպասվում է «արգենտինական տանգոյի երեկո» բանդոնեոնահար Պաբլո Մարինետտիի հետ, իսկ հոկտեմբերի 12-ին գերմանացի երկու անվանի դաշնակահարներ «կմենամարտեն» բեմում: Կնշեն նաև Հովհաննես Այվազովսկու 200-ամյակը, Հոբելյանական համերգով կնշեն Ռուբեն Ահարոնյանի ծննդյան 70-ամյակը, որին ներկա է լինելու անվանի ջութակահարն ու իր ղեկավարած «Բորոդինի անվան կվարտետը: Հոբելյանական կլինի նաև փառատոնի փակման համերգը՝ նվիրված Օհան Դուրյանի 95-ամյակին:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 3.4/5 (8 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: -2 (from 2 votes)

spacer

OPERA GALA TIME: ARMENIAN NATIONAL PHILHARMONIC ORCHESTRA UNDER EDUARD TOPCHJAN

August 11th, 2017
by
under English Articles.
No Comments.
The Armenian National Philharmonic Orchestra, performing at the Aram Khachaturian Concert Hall, under the baton and artistic direction of Maestro Eduard Topchjan, never ceases to impress its summer audiences with the exceptionally entertaining and high-quality performances given. Featuring baritone David Babayants, soprano Ani Yorentz, tenor Liparit Avetisyan, soprano Hasmik Torosyan, bass Vazgen Gazaryan, and baritone Gianpiero Ruggeri, the Opera Gala produced an unforgettable effect upon the audience.
The program included selections from Leoncavallo, Gounod, Tchaikovsky, Mascagni, Puccini, Verdi, Mozart, Rossini, and Donizetti.

Dresses by Gevorg and Vartan Tarloyan (on either edge)
Hasmik Torosyan (second from viewer’s right)
Ani Yorentz (second from viewer’s left)

The spectacular gala opened with Gianpiero Ruggeri’s stunning performanc of Si puo? Si puo? Signore! Signori!, Tonio’s prologue from Ruggero Leoncavallo’s Pagliacci. Not only was the actual content of Tonio’s Prologue an ideal stage-warming number, it also manifested Ruggeri’s intriguing acting and smooth vocal production.

Ani Yorentz

Next on the program was Ani Yorentz, performing O Dieu que de Bijoux from Charles Gounod’s Faust. Yorentz portrayed Marguerite’s innocent excitement caused by her newly found love and devilish jewelry acquired from a box in the garden, accompanying it with beautiful vocals, especially on the staccati notes.

Liparit Avetisyan

Liparit Avetisyan came on next with the famous aria of Lensky from Piotr Ilyich Tchaikovsky’s Eugene OneginKuda, Kuda, Kuda vi udalilis. In Pushkin’s novel in versepoor Lensky undergoes an existential crisis the evening before his duel with his best friend Onegin. The main topic of this existential crisis happens to be the charming, young Olga, who was also the cause of the dual in the first place. Avetisyan portrayed the troubled young Lensky with much heart, keeping the audience intrigued by his emotional intonations and dynamics.

Next up was Vazgen Gazaryan, performing Gremin’s aria from Eugene Onegin. The feel of this aria served as a great contrast to the previously sung Kuda, Kuda, Kuda vi udalilis. Gazaryan’s rich timbre of voice and crispy diction outlined the character of Tatiana’s enthralled by her charms husband.

Mascagni’s Intermezzo from Cavalleria Rusticana was performed next by the philharmonic orchestra, with long, soaring phrases and passionately executed dynamics.

David Babayants

David Babayants came onstage and performed Michele’s aria from Giocomo Puccini’s Il Tabarro. Babayants’ strong, penetrating voice carried through the concert hall and, in addition to his excellent vocal control, he exhibited the most rashest of emotions. (I would very much like to see Babayants as Puccini’s Scarpia!)

Gianpiero Ruggeri and Vazgen Gazaryan

The first half of the opera gala was concluded with a beautifully performed duet from Giuseppe Verdi’s Simon Boccanegra, Gianpiero Ruggeri as Simon Boccanegra and Vazgen Gazaryan as Fiesco. The dynamic duo excellently portrayed the stirring emotions and discomfort expressed in Verdi’s passionate music. Both singers were so much into their characters and the scene that the audience felt as if they, too, were participating actively in the reconciliation of Simon and Fiesco. Very moving performance that left the audience at the edge of their seats.

The second half of the Opera Gala began with the orchestra’s performance of Wolfgang Amadeus Mozart’s overture to Don Giovanni. The ominous opening chords shook the audience back to their senses and prepared them for the second half of the concert.

Vazgen Gazaryan came on next and performed Leporello’s hilariously cruel aria Madamina, il catalogo è questo from Mozart’s Don Giovanni. Gazaryan did a superb job at immediately catching the audience’s attention with his acute story telling and hand gesticulations. His voice portrayed all the various moods (I mean different women) that Mozart’s music implies. His artistic skills definitely came out the most in this number, as he added extra sounds like sighs and groans, but voi sapete quel che fa. Overall, very funny and Mozart-esque!

Hasmik Torosyan as Musetta from Puccini’s La Boheme

Hasmik Torosyan was next, performing È strano… A fors’é lui…Sempre libera from Giuseppe Verdi’s La Traviata. Torosyan’s extremely versatile voice was beautiful for Violetta’s Aria. Torosyan executed the coloratura runs with graceful ease, while still producing heavy and rich tones in sections where they were called for. This really helped Torosyan’s portrayal of the tormented Violetta, and the mixed feelings and illusions that she experiences in this aria.

After Torosyan’s awe-inspiring performance, the philharmonic orchestra performed Gioacchino Rossini’s overture to Il Barbiere di Siviglia. This performance served as a mood-switch, urging the audience to brighten up again after the exhilarating Verdi.

Gianpiero Ruggeri

Gianpiero Ruggeri came on next, for the last time that evening, to perform the all-time favorite Figaro’s Cavatina from Il Barbiere di Siviglia. Ruggeri came onstage after the music had already begun and mesmerized the audience with his energetic performance and excellent communication, both signature traits of Figaro! Throughout the performance, Ruggeri consistently pointed at various audience and orchestra members, and offered them a haircut. Ruggeri even had props hidden away in his pockets, which he revealed towards the middle of the performance.

Liparit Avestisyan then performed Nemorino’s morbid aria Una furtiva lagrima from Gaetano Donizetti’s L’Elisir d’amore. An exquisite masterpiece in itself, Nemorino’s Romance never fails to bring tears into the listener’s eyes, and Avestisyan’s earnest performance did just that.

Liparit Avetisyan, Maestro Eduard Topchjan,
and Ani Yorentz

The pseudo-last number on the program was Adina’s and Nemorino’s  duet from L’Elisir d’amore, performed by Ani Yorentz and Liparit Avetisyan. The duet, funny and filled with unexpected violence, was hilariously put together. Yorentz as the enraged Adina and Avetisyan as the partially drunk and lovesick Nemorino concluded the official program with a strong bang, not with a whimper.

As an encore, Ani Yorentz and Liparit Avetisyan performed Merry Widow Waltz by Franz Lehàr. This duet was a beautiful conclusion to a lovely gala concert.

Please stay around for my article on La Boheme with the same beautiful cast, Eduard Topchjan conducting, and absolutely gorgeous constumes by designers Gevorg and Vartan Tarloyan!

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 3.0/5 (9 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: -3 (from 3 votes)

spacer